TỔN THƯƠNG GAN TƯỞNG LÀNH TÍNH VÀ BẤT NGỜ SAU PHẪU THUẬT: PHÁT HIỆN TỔN THƯƠNG UNG THƯ RẤT SỚM

28/09/2026 07:42

Người phụ nữ 45 tuổi nhiều lần được thăm khám tại các cơ sở y tế với một tổn thương gan được nhận định có khả năng lành tính. Nhưng phía sau tổn thương lại là hàng loạt bất thường về nhu mô gan, tĩnh mạch cửa và đường mật. Chỉ sau phẫu thuật, bản chất tổn thương mới được làm rõ.

 

 

Một tổn thương gan không điển hình

 

 

Người bệnh nữ, 45 tuổi, phát hiện tổn thương tại gan phải trong một lần khám sức khỏe định kỳ. Trong quá trình theo dõi, tổn thương nhiều lần được đánh giá có khả năng lành tính.

 

 

Người bệnh không có các triệu chứng điển hình gợi ý bệnh lý ác tính của gan: không gầy sút cân, không đau bụng rõ ràng, không vàng da, vàng mắt, không có tiền sử viêm gan B, viêm gan C và không có tiền sử sỏi đường mật.

 

 

Tuy nhiên, khi đến thăm khám tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình, các bác sĩ nhận thấy câu chuyện không đơn giản như vẻ ngoài của một tổn thương gan lành tính thông thường.

 

 

Người bệnh có những đợt sốt, gai rét, kèm cảm giác đầy tức vùng thượng vị, gợi ý tình trạng nhiễm trùng đường mật tái diễn. Kết quả chụp cắt lớp vi tính đa dãy cho thấy một dấu hiệu đáng chú ý: gan phải teo rõ, trong khi gan trái phì đại. Đánh giá kỹ hệ thống mạch máu còn phát hiện bất thường về dòng chảy của hệ thống tĩnh mạch cửa bên phải. Một số nhánh tĩnh mạch cửa phải có dấu hiệu bị chèn ép; đặc biệt, nhánh tĩnh mạch cửa phân thùy sau gần như không còn được nhìn thấy trên hình ảnh dựng hình mạch máu.

 

 

Những dữ kiện này đặt ra một câu hỏi quan trọng: Liệu đây thực sự chỉ là một tổn thương gan lành tính, hay phía sau nó còn có một quá trình bệnh lý khác?

 

 

Khi những dấu hiệu nhỏ tạo nên một bức tranh lớn

 

 

Người bệnh được thực hiện các thăm dò chuyên sâu và hội chẩn đa chuyên khoa. Theo TS.BS Cao Mạnh Thấu – Phụ trách chuyên môn, quản lý và điều hành Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình, đây là một trường hợp khó bởi biểu hiện lâm sàng không điển hình, trong khi các dấu hiệu trên hình ảnh học lại cho thấy những bất thường cần được giải thích.

 

 

“Điều khiến chúng tôi phải suy nghĩ lại là sự xuất hiện đồng thời của nhiều dấu hiệu bất thường: gan phải teo, hệ thống tĩnh mạch cửa phải có biểu hiện chèn ép, có nhánh không còn lưu thông bình thường và người bệnh có tiền sử nhiễm trùng đường mật tái diễn. Chúng tôi cần đánh giá tổng thể để xác định bản chất tổn thương và lựa chọn phương án điều trị phù hợp.” Đây chính là điểm khó của ca bệnh. Nếu chỉ nhìn vào hình thái tổn thương, khả năng lành tính có thể được đặt ra. Nhưng khi đặt tổn thương trong mối liên hệ với teo gan, thay đổi dòng chảy tĩnh mạch cửa và nhiễm trùng đường mật tái diễn, bức tranh lâm sàng trở nên phức tạp hơn rất nhiều.

 

 

Quyết định phẫu thuật sau hội chẩn đa chuyên khoa

 

 

 

Sau khi đánh giá toàn diện các dữ kiện lâm sàng, hình ảnh học, chức năng gan và hội chẩn chuyên khoa, đồng thời trao đổi với người bệnh và gia đình, ê-kíp quyết định thực hiện cắt gan phải.

 

 

Đây là quyết định cần được cân nhắc kỹ bởi tổn thương nằm trong vùng liên quan đến nhiều cấu trúc quan trọng của gan phải, bao gồm hệ thống mạch máu, đường mật và các cơ quan lân cận. Thực tế trong phẫu thuật cho thấy tổn thương phức tạp hơn những gì biểu hiện trên lâm sàng. Gan phải teo rõ, vùng tổn thương có tình trạng viêm dính và liên quan đến các cấu trúc lân cận, bao gồm cơ hoành, tuyến thượng thận và tổ chức mỡ trước thận phải.

 

 

Để xử lý triệt để tổn thương và đánh giá đầy đủ bản chất bệnh lý, ê-kíp tiến hành cắt gan phải theo giải phẫu, cắt tuyến thượng thận phải, lấy tổ chức mỡ quanh thận phải và phần cơ hoành liên quan.

 

 

Các tổ chức viêm dính xung quanh được lấy mẫu gửi giải phẫu bệnh. Kết quả cho thấy các diện cắt đều âm tính. Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau mổ, người bệnh hồi phục tốt, không ghi nhận diễn biến bất thường.

 

 

 

 

Câu trả lời bất ngờ từ giải phẫu bệnh

 

 

Điều đặc biệt của trường hợp này chỉ được sáng tỏ sau phẫu thuật. Kết quả giải phẫu bệnh cho thấy tổn thương tân sinh/ung thư ở giai đoạn rất sớm với đặc điểm loạn sản độ cao, liên quan đến vùng tổn thương của hệ thống mạch máu trong gan theo kết quả bệnh học. Như vậy, một tổn thương gan trước đó nhiều lần được nhận định có khả năng lành tính lại chứa đựng một tổn thương bệnh lý ung thư rất sớm, chỉ có thể xác định chắc chắn sau khi tổ chức bệnh được lấy ra và phân tích mô bệnh học. Việc sinh thiết trước mổ với những tổn thương này là vô cùng khó khăn vì tổn thương tại nội mô mạch máu của gan phải và không khu trú thành một khối rõ rệt.

 

 

Trường hợp này cũng cho thấy giá trị của việc đánh giá tổng thể. Teo nhu mô gan mức phân thùy hoặc nửa gan phải hoặc gan trái không nên được xem xét một cách đơn độc, đặc biệt khi đi kèm bất thường mạch máu, đường mật hoặc các biểu hiện nhiễm trùng tái diễn.

 

 

Không phải mọi “u gan” đều giống nhau

 

 

Ca bệnh là một lời nhắc rằng việc đánh giá tổn thương gan cần được đặt trong bối cảnh toàn diện của người bệnh, thay vì chỉ dựa vào hình thái của một khối tổn thương. Trong những trường hợp phức tạp, sự phối hợp giữa chẩn đoán hình ảnh, ngoại khoa gan mật tụy, ung bướu và giải phẫu bệnh có vai trò quan trọng trong việc kết nối các dữ kiện, từ đó giúp đưa ra quyết định điều trị phù hợp.

 

 

Đằng sau một tổn thương gan tưởng như lành tính có thể là một quá trình bệnh lý rất sớm, âm thầm và khó nhận biết. Và đôi khi, câu trả lời không nằm ở một hình ảnh đơn lẻ, mà chỉ xuất hiện khi các mảnh ghép của lâm sàng, hình ảnh học, phẫu thuật và giải phẫu bệnh được đặt cạnh nhau.

 

 

Phòng Công tác xã hội