Gãy cổ xương đùi hai bên sau cú ngã sinh hoạt, người bệnh cao niên phục hồi vận động sau phẫu thuật thay hai khớp háng toàn phần cùng lúc

05/11/2026 08:11

Chỉ sau 2-3 ngày phẫu thuật thay khớp háng toàn phần hai bên, người bệnh cao tuổi bị gãy cổ xương đùi hai bên do tai nạn sinh hoạt đã có thể ngồi dậy và tập đi lại dưới sự hỗ trợ của nhân viên y tế. Kết quả phục hồi tích cực là tín hiệu đáng mừng ở một trường hợp chấn thương phức tạp, đặc biệt khi người bệnh có nhiều bệnh lý nền và tiền sử phẫu thuật cột sống.

 

Cú ngã trong sinh hoạt gây tổn thương nghiêm trọng cả hai khớp háng

 

Bà D.T.Y, 72 tuổi (Vũng Tàu) nhập viện sau một tai nạn sinh hoạt với cơ chế ngã ngồi, mông đập xuống nền nhà. Ngay sau cú ngã, người bệnh đau dữ dội, không thể tự ngồi dậy, đứng lên hay đi lại. Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ xác định người bệnh bị gãy cổ xương đùi cả hai bên.

 

Đây là tổn thương ít gặp trong thực hành lâm sàng. Thông thường, người cao tuổi bị gãy cổ xương đùi sau té ngã chỉ tổn thương một bên. Khi cả hai bên cùng bị gãy, người bệnh không chỉ mất khả năng vận động mà còn gặp nhiều khó khăn trong chăm sóc và sinh hoạt hằng ngày, từ thay đổi tư thế, vệ sinh cá nhân đến phòng ngừa loét tỳ đè và các biến chứng do nằm lâu.

 

Tình trạng càng phức tạp khi người bệnh có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường và đã trải qua hai lần phẫu thuật cột sống do chấn thương trước đó. Những bệnh lý nền cùng tiền sử phẫu thuật khiến quá trình điều trị đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi các bác sĩ phải đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe, kiểm soát chặt chẽ các nguy cơ và lựa chọn phương án can thiệp phù hợp.

 

Phối hợp đa chuyên khoa, phẫu thuật thay khớp háng toàn phần hai bên

 

Theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh – Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Chủ tịch Hội Chấn thương chỉnh hình Việt Nam, gãy cổ xương đùi hai bên cùng lúc là tình trạng hiếm gặp, đặc biệt ở người cao tuổi có nhiều bệnh lý đi kèm. Với tổn thương này, người bệnh gần như không thể tự xoay trở, việc chăm sóc cá nhân trở nên khó khăn và nguy cơ biến chứng do bất động kéo dài tăng lên. Bên cạnh đó, tình trạng đau đớn và căng thẳng sau chấn thương có thể ảnh hưởng đến việc kiểm soát huyết áp, đường huyết ở người bệnh có tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường.

 

Trước tình trạng trên, các bác sĩ đã tiến hành thăm khám, đánh giá toàn diện và hội chẩn để xây dựng phương án điều trị. Công tác chuẩn bị trước phẫu thuật được thực hiện kỹ lưỡng, bao gồm kiểm soát bệnh lý nền, đánh giá nguy cơ gây mê hồi sức và chuẩn bị các điều kiện cần thiết nhằm bảo đảm an toàn cho người bệnh.

 

 

Sau hội chẩn, ê-kíp quyết định phẫu thuật thay khớp háng toàn phần hai bên. Quá trình điều trị có sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa chấn thương chỉnh hình, gây mê hồi sức và nội khoa, nhằm tối ưu hóa tình trạng người bệnh trước mổ, kiểm soát các nguy cơ trong quá trình phẫu thuật và tạo điều kiện phục hồi vận động sớm.

 

Sau 2-3 ngày phẫu thuật, người bệnh đã ngồi dậy và tập đi lại

 

Sau 2-3 ngày phẫu thuật, tình trạng người bệnh tiến triển tích cực. Người bệnh đã có thể ngồi dậy và bắt đầu tập đi lại dưới sự hỗ trợ, hướng dẫn của nhân viên y tế.

 

 

Việc từng bước phục hồi vận động sau phẫu thuật là tín hiệu đáng mừng, góp phần hạn chế những hệ lụy do nằm lâu và mở ra cơ hội cải thiện khả năng đi lại, nâng cao chất lượng cuộc sống. Kết quả này đồng thời cho thấy vai trò của việc lựa chọn phương án phẫu thuật phù hợp, phối hợp đa chuyên khoa và xây dựng kế hoạch chăm sóc, phục hồi chức năng theo tình trạng thực tế của người bệnh.

 

Nghiên cứu quốc tế về điều trị gãy xương vùng háng ở người cao tuổi

 

Kinh nghiệm điều trị chấn thương vùng háng ở người cao tuổi của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức còn được thể hiện qua các nghiên cứu khoa học công bố trên các tạp chí quốc tế.

 

Năm 2026, nghiên cứu “Hemiarthroplasty for Proximal Femoral Fractures in Centenarians: A Case Series With 12-Month Survival and Functional Outcomes” được công bố trên tạp chí Orthopedic Reviews, với sự tham gia của PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh và các cộng sự. Nghiên cứu đánh giá kết quả điều trị ở nhóm người bệnh từ 100 tuổi trở lên bị gãy đầu trên xương đùi tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

 

Trong giai đoạn từ tháng 1/2021 đến tháng 1/2025, các bác sĩ ghi nhận 28 trường hợp người bệnh từ 100 tuổi trở lên bị gãy đầu trên xương đùi. Trong số này, 16 người bệnh được phẫu thuật thay khớp háng bán phần và được đưa vào nghiên cứu đánh giá kết quả điều trị, khả năng sống còn và phục hồi chức năng trong 12 tháng sau phẫu thuật. 

 

Những kết quả này cung cấp thêm dữ liệu thực tiễn về điều trị gãy xương vùng háng ở người rất cao tuổi, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của đánh giá toàn diện, lựa chọn phương án điều trị phù hợp và phục hồi chức năng sau phẫu thuật.

 

Chủ động phòng ngừa té ngã ở người cao tuổi

 

Theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh, té ngã trong sinh hoạt, đặc biệt là ngã trong nhà, là nguyên nhân thường gặp gây chấn thương ở người cao tuổi. Sàn nhà trơn trượt, ẩm ướt, thiếu điểm tựa, cùng các yếu tố như loãng xương, choáng hoặc mất thăng bằng có thể làm tăng nguy cơ gãy xương sau té ngã.

 

Để phòng ngừa, gia đình cần giữ sàn nhà khô ráo, sử dụng vật liệu chống trượt, bố trí lối đi thông thoáng và lắp đặt tay vịn tại những vị trí cần thiết. Người cao tuổi cần được theo dõi sức khỏe định kỳ, kiểm soát tốt các bệnh lý nền và thăm khám để đánh giá nguy cơ loãng xương, từ đó có biện pháp dự phòng phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ.

 

Một cú ngã tưởng chừng đơn giản có thể gây ra tổn thương nghiêm trọng, ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống. Chủ động phòng ngừa té ngã, phát hiện sớm chấn thương và đưa người bệnh đến cơ sở y tế kịp thời là những yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe người cao tuổi.

 

Phòng Công tác xã hội